Diễn biến gần đây cho thấy, VN-Index đang ở trong giai đoạn điều chỉnh sau một thời gian tăng trưởng mạnh. Các mức đáy 600 điểm, 575 điểm lần lượt bị phá vỡ. Các NĐT đang đặt câu hỏi: Liệu đâu là điểm dừng cho VN-Index?

Những kết luận về mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần

Theo quan sát, diễn biến giá của VN-Index trong khoảng thời gian từ ngày 10/08-02/11/2009 (hơn 2,5 tháng) đang tạo nên mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần. Mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần (ascending broadening wedge) có hình dạng giống như một chiếc loa và được tạo bởi hai đường xu hướng dốc lên.

Trong đó, đường xu hướng trên có độ dốc lớn hơn đường xu hướng. Để xác định đúng mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần, các nhà phân tích cho rằng đòi hỏi phải có ít nhất ba lần giá chạm (hoặc gần chạm) vào các đường xu hướng.

VN-Index hoàn tất mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần khi xuất hiện điểm vỡ vào ngày 02/11/2009. Theo đó, VN-Index phá ngưỡng cản 575 điểm và đóng cửa ở mức 561,71 điểm, tức nằm bên ngoài đường xu hướng dưới. Do vậy, việc sử dụng những kết luận nghiên cứu từ mẫu hình này là khá hữu ích để dự báo VN-Index trong thời gian tới.

Thomas N.Bulkowski trong cuốn sách “Bách khoa về mẫu hình” (12/1999), đã thực hiện nghiên cứu và đưa ra những kết luận quan trọng về mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần. Nghiên cứu của ông được hình thành dựa trên việc phát hiện 157 mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần trong 500 chứng khoán từ năm 1991-1996. Nói chung, mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần được xem là mẫu hình đảo ngược xu hướng.

Điểm chú ý của mẫu hình này là khả năng thất bại (Bulkowski xem giá giảm ít hơn 5% là thất bại) của mẫu hình rất thấp, chỉ 6% nếu như chờ điểm vỡ xảy ra. Vì vậy, việc VN-Index thực hiện phá vỡ vào ngày 02/11 càng cho thấy, xu hướng giảm giá hình thành một cách rõ rệt.

Chúng tôi cũng cho rằng, số phiên tăng giá trong giai đoạn điều chỉnh này là khá ít. Nhận định này dựa trên thống kê của Bulkowski rằng, số ngày hoàn tất hiện tượng kéo ngược là 9 ngày, thấp hơn so với con số thông thường 12-14 ngày của các mẫu hình khác. (Hiện tượng kéo ngược là sau khi thực hiện phá vỡ, giá tăng trở lại và chạm vào đường xu hướng dưới).

Bảng 1: Các kết luận quan trọng

Các kịch bản điểm dừng cho VN-Index?

Khác với các mẫu hình khác, mục tiêu giá của mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần chính là điểm thấp nhất trong mẫu hình. Đối với VN-Index, điểm thấp nhất chính là mức 499,69 được xác lập vào ngày 18/08/2009.

Do đó, nếu như chúng ta tin rằng, mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần đã hình thành như lập luận ở trên, mục tiêu giá của VN-Index trong đợt điều chỉnh này có thể là khoảng ở mức 500 điểm (làm tròn). Đây cùng là mức điều chỉnh 61,8% theo tỷ lệ Fibonacci, mức điểm này trùng khớp với mức tâm lý.

Tuy nhiên, chúng tôi cần lưu ý rằng, nghiên cứu của Bulkowski cho thấy, xác suất để đạt đến mức điểm này chỉ là 64%. Đây là mức tỷ lệ không cao (trên 80% mới đáng tin cậy) vì mục tiêu giá được xem là mức giá tối thiểu mà chứng khoán phải đi đến.

Thực tế, VN-Index sẽ gặp rất nhiều khó khăn để xuyên qua ngưỡng chống đỡ mạnh tại mức 550 điểm, vốn được hình thành từ đường xu hướng dài hạn bắt đầu từ ngày 24/02.

Ngoài ra chúng ta có thể sử dụng một công cụ khác để xác định mục tiêu giá. Theo nghiên cứu của Bulkowski, mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần xuất hiện ở vùng giá cao trong vòng 1 năm qua (xác suất xuất hiện là 64%) hoặc thường xuất hiện ở cuối xu hướng tăng.

Khi đó, mức điều chỉnh của mẫu hình thường là 19-20% tính từ điểm vỡ (đây cũng là mức sụt giảm trung bình của mẫu hình cái nêm mở rộng tăng dần). Do đó, chúng ta dễ dàng có thể xác định được mức sụt giảm của VN-Index trong thời gian tới sẽ dừng ở mức 483 điểm (tính từ mức phá vỡ 575 điểm).

Yếu tố ủng hộ cho mức điểm 483 chính là độ dốc của đường xu hướng. Theo W.D. Gann (1878-1955), góc của một đường xu hướng tốt là 45 độ, nếu như mức này bị phá vỡ thì góc tiếp theo sẽ là 26,25 độ. Đối với VN-Index, mức điểm 550 được hình thành từ đường xu hướng dài hạn ở trên (màu hồng) có độ dốc là 30 độ.

Do vậy, nếu như mức này bị xuyên phá, thì góc tiếp theo của đường xu hướng phải là 26 độ (tương ứng với mức điểm 483).

Những phân tích trên cho thấy, khả năng giảm sâu của VN-Index trong đợt điều chỉnh từ ngày 23/10 tới này là hoàn toàn có thể xảy ra. Do vậy, chúng tôi cho rằng, việc xác định các kịch bản “đáy” cho VN-Index là rất hữu ích nhằm giúp các nhà đầu tư có được chiến lược đầu tư thích hợp.